Tiyatro

Hayatı sahnede paylaşıyor, birlikte üretiyor ve keşfediyoruz.

SAYAP tiyatro çalışmalarımızda, yaşam deneyimlerimizi sanatın yaratıcı dünyasıyla buluşturuyoruz. Farklı karakterleri anlamak, bir hikâyeye birlikte hayat vermek ve ortak bir çalışmanın sorumluluğunu paylaşmak; öğrenmenin ve üretmenin her yaşta sürdürülebileceğini gösteren değerli deneyimlerdir.

Eğitmenimiz ve yönetmenimiz Selin KÖKTENER eşliğinde tiyatroyu; kendimizi ifade etmek, hayal gücümüzü kullanmak ve sosyal yaşama etkin biçimde katılmak için bir fırsat olarak görüyoruz. Amacımız, sanatsal üretimin keyfini sağlıklı ve aktif yaş alma yolculuğumuzun bir parçası hâline getirmektir.

Eğitmenimiz ve Yönetmenimiz

Tiyatronun Yaşlılıkta İyi Oluşa Katkısı

Tiyatro; düşünmeyi, duyguları, bedensel ifadeyi ve kişiler arası etkileşimi aynı etkinlikte buluşturur. Bir karakterin niyetini anlamak, karşıdaki kişiyi dikkatle dinlemek ve sahnedeki duruma uygun karşılık vermek, katılımcıyı çok yönlü bir öğrenme sürecine davet eder.

Tiyatronun “iyileştirici” yönü, kişinin iyi oluşunu, kendini ifade etmesini ve yaşama katılımını destekleyen potansiyeliyle ele alınmaktadır. Sanatsal tiyatro eğitimi ile klinik amaçlarla yürütülen drama terapisi farklı uygulamalardır; SAYAP tiyatro çalışmaları sanatsal öğrenme ve katılım çerçevesindedir.

Bellek, Dikkat ve Problem Çözme

Tiyatro çalışmaları sırasında bir metnin anlamını kavramak, olayların sırasını izlemek, konuşma sırasını takip etmek ve karakterin amacına uygun davranmak gerekir. Bu süreç; hatırlama, dikkatini sürdürme, dil kullanımı ve problem çözme becerilerini birlikte kullanmaya fırsat verir.

Noice, Noice ve Staines tarafından 60–86 yaşları arasındaki 124 katılımcıyla yürütülen araştırmada, dört haftalık tiyatro eğitimi sonrasında bazı bilişsel ölçümlerde ve psikolojik iyi oluşta, herhangi bir programa katılmayan kontrol grubuna göre daha fazla gelişme saptanmıştır. [1]

Toplam 122 ileri yaştaki yetişkinin yer aldığı başka bir kontrollü araştırmada ise dört hafta boyunca haftada iki kez uygulanan oyunculuk çalışmaları; sözcük hatırlama, sözel akıcılık ve problem çözme gibi alanlarda olumlu sonuçlar vermiştir. Bununla birlikte, bütün bilişsel ölçümlerde aynı gelişme görülmemiştir. [2]

Bu bulgular, tiyatronun zihinsel olarak etkin kalmayı destekleyebileceğini düşündürmektedir. Kısa süreli araştırmalarda görülen kazanımlar, tiyatronun demansı önlediği veya herkesin belleğini aynı ölçüde güçlendireceği anlamına gelmez.

Kendini İfade Etme ve Psikolojik İyi Oluş

Bir karakterin duygularını araştırmak ve bir sahneyi canlandırmak, kişinin farklı ifade yollarını denemesine olanak tanır. Ses, söz, mimik ve beden diliyle çalışmak; düşünce ve duyguları paylaşmak için yaratıcı bir alan oluşturur.

Tiyatro eğitimi üzerine yapılan araştırmalarda psikolojik iyi oluş açısından olumlu sonuçlar bildirilmiştir. Bununla birlikte, bu sonuçlar belirli programların uygulandığı gruplara aittir; her tiyatro etkinliğinin aynı etkiyi oluşturması beklenemez. [1]

SAYAP tiyatro çalışmalarında katılımcılarımızın yeni bir beceri denemenin heyecanını, kendini ifade etmenin doyumunu ve ortak emeğin sevincini yaşayabilecekleri destekleyici bir ortam oluşturmayı amaçlıyoruz.

Sosyal Katılım ve Birlikte Üretme

Tiyatro, ortak bir amaç etrafında iş birliği gerektirir. Birbirini dinlemek, birlikte karar vermek, sorumluluk almak ve çalışma arkadaşına alan açmak, sürecin temel parçalarıdır. Düzenli buluşmalar ve paylaşılan görevler, yeni ilişkiler kurmak ve mevcut ilişkileri geliştirmek için fırsat sunar.

Başka bir karakterin bakış açısını anlamaya çalışmak, günlük hayatta alışık olduğumuz düşünme biçimlerinin dışına çıkmamıza yardımcı olabilir. SAYAP kapsamında bu deneyimi, karşılıklı anlayışı ve bir topluluğa katkıda bulunma duygusunu destekleyen bir öğrenme alanı olarak değerlendiriyoruz.

Bedensel İfade ve Aktif Yaşam

Tiyatroda beden; duruş, jest, mimik ve sahne içindeki hareketler aracılığıyla anlatımın bir parçası olur. Çalışmanın içeriğine bağlı olarak ses ve hareket uygulamaları, katılımcıların bedenlerini fark ederek kullanmalarına ve etkinliğe fiziksel olarak da katılmalarına fırsat sağlayabilir.

Bu katılımın yoğunluğu kişiye ve uygulamaya göre değişir. Dolayısıyla tiyatro çalışmaları, düzenli egzersizin sağladığı bütün fiziksel yararlarla eş tutulmamalıdır. Aktif yaşama katkısı; hareketin yanı sıra öğrenme, iletişim, sorumluluk alma ve toplumsal yaşama katılma boyutlarıyla birlikte düşünülmelidir.

Yaşam Deneyiminden Sahneye

Yaş almak, yeni bir şey öğrenmenin veya sanatsal üretime katılmanın önünde bir engel değildir. Yaşam boyunca edinilen gözlemler, anılar ve insan ilişkileri, tiyatro çalışmalarına zenginlik katabilir.

SAYAP tiyatro çalışmalarımızla katılımcılarımızın deneyimlerini görünür kılmayı, yaratıcılıklarını kullanmalarını ve yaşamın içinde etkin roller üstlenmelerini desteklemeyi hedefliyoruz. Birlikte öğrenmenin ve üretmenin değerini sahneden günlük yaşama taşımak istiyoruz.

Sahnede yeni hikâyeler,
yaşamda yeni deneyimler…

Tiyatro Etkinliklerimizden Kareler

Bilimsel Kaynaklar

Özetlenen bulgular, farklı örneklemlerde uygulanan yapılandırılmış tiyatro programlarına aittir. SAYAP katılımcılarında ölçülmüş sonuçları ifade etmez.

1. Noice, H., Noice, T. ve Staines, G. (2004). A short-term intervention to enhance cognitive and affective functioning in older adults. Journal of Aging and Health, 16(4), 562–585. Makaleye ulaşın
2. Noice, H. ve Noice, T. (2009). An arts intervention for older adults living in subsidized retirement homes. Aging, Neuropsychology, and Cognition, 16(1), 56–79. Tam metne ulaşın