Ritim: Müziğin Birleştirici Gücüyle Aktif Yaş Alma
Eğitmenlerimiz: Sermet ÜNEL
Ritim; ses, hareket ve zamanlamayı bir araya getiren, her yaşta öğrenmeye ve birlikte üretmeye olanak sağlayan bir müzik deneyimidir. Bir tempoyu takip etmek, seslerin oluşturduğu örüntüyü fark etmek ve bu örüntüye hareketle karşılık vermek, zihinsel ve bedensel katılımı aynı etkinlikte buluşturur. Grup içinde yapıldığında ise dinleme, iletişim ve birlikte hareket etme deneyimi kazanılmasına alan açar.
SAYAP Ritim dersi, Sermet ÜNEL'in eğitmenliğinde katılımcıların müzikle buluşmasını, yeni beceriler öğrenmesini ve ortak bir çalışmanın parçası olmasını amaçlar. Dersin odağında yalnızca bir ritmi doğru uygulamak değil; öğrenme sürecinden keyif almak, kendini ifade etmek ve birlikte üretmenin mutluluğunu paylaşmak yer alır.
Ritmi Dinlemek, Öğrenmek ve Birlikte Uygulamak
Ritim çalışmalarının temelini; verilen tempoyu dinleme, ritim kalıplarını tekrar etme, başlangıç ve duruş işaretlerini izleme ve grubun ortak temposuna uyum sağlama oluşturur. Basitten karmaşığa ilerleyen tekrarlar, katılımcıların çalışmaya kendi öğrenme hızlarında katılabilmesine olanak tanır. Seslerin sırasını takip etmek ve uygun zamanda ritme katılmak, dikkatli dinlemeyi hareketle birleştirir.
Birlikte ritim üretirken her katılımcının katkısı ortak çalışmanın bir parçasına dönüşür. Kendi sesini duyururken diğer katılımcıları da dinlemek; karşılıklı uyumu, sabrı ve iş birliğini öne çıkarır. Bu yönüyle ritim dersi, bireysel öğrenmeyle grup deneyimini bir araya getiren bir sosyal katılım ortamı sunar.
Dikkat ve Belleği Harekete Geçiren Bir Öğrenme Deneyimi
Ritim dizilerini öğrenmek, seslerin sırasını akılda tutmayı; tempoyu sürdürmek ise dikkati devam eden çalışmaya yönlendirmeyi gerektirir. Yeni bir ritme geçerken önceki örüntüyü değiştirmek ve verilen işaretlere uygun tepki vermek, zihinsel esnekliği kullanma fırsatı yaratır. Böylece katılımcılar dinleme, hatırlama ve hareketi planlama süreçlerini birlikte kullanır.
İleri yaştaki 24 kadınla yürütülen, 15 hafta boyunca davul çalma ve şarkı söylemeyi içeren bir araştırmada, müzik eğitimi alan grupta sözel ve görsel belleğe ilişkin olumlu bulgular bildirilmiştir. Bununla birlikte, yürütücü işlevlerin tümünde gelişme saptanmamıştır. Küçük örneklemli bu çalışma, müzikle öğrenmenin bazı bellek becerilerini destekleyebileceğini düşündürmekte; sonuçların bütün katılımcılara genellenmesi için daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. [1]
Hareket, Zamanlama ve Koordinasyon
Ritim tutmak, işitilen sesle yapılan hareket arasında zamanlama ilişkisi kurmayı gerektirir. Ellerin hareketini düzenlemek, vuruşları belirli aralıklarla sürdürmek ve değişen tempoya uyum göstermek, koordinasyon becerilerini kullanmaya olanak tanır. Amaç hızlı ya da güçlü hareket etmekten çok, hareketi kontrollü ve ritimle uyumlu biçimde gerçekleştirmektir.
Hafif bilişsel bozukluğu bulunan ileri yaştaki yetişkinlerle yapılan bir araştırmada, vurmalı çalgı eşliğinde ritmik hareketleri bilişsel görevlerle birleştiren 12 haftalık program sonrasında, frontal işlevleri değerlendiren test puanlarında iyileşme bildirilmiştir. Bu bulgu, ritmik hareket ve zihinsel görevlerin birlikte kullanılmasının potansiyeline işaret eder. Ancak araştırmada uygulanan programın sonuçları, içeriği ve katılımcıları farklı olan her ritim dersine doğrudan aktarılamaz. [2]
Birlikte Üretmenin Sosyal ve Duygusal Değeri
Grup içinde müzik üretmek, ortak bir amaca katılmayı ve başkalarıyla etkileşim kurmayı kolaylaştırabilir. Öğrenilen bir ritmi birlikte sürdürebilmek, kişinin katkısını fark etmesine ve başarma duygusu yaşamasına fırsat sunar. Düzenli buluşmalar da tanışıklıkların gelişmesi ve sosyal ilişkilerin sürdürülmesi için uygun bir ortam oluşturabilir.
Dünya Sağlık Örgütünün sanat ve sağlık ilişkisini inceleyen kapsamlı raporu, sanat etkinliklerinin sosyal etkileşim, duygusal ifade ve iyi oluşu destekleme potansiyelini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, rapor farklı sanat etkinliklerini ve araştırma yöntemlerini bir arada değerlendirdiği için, bu bulgular tek bir ritim dersinin kesin etkileri olarak yorumlanmamalıdır. [3]
SAYAP'ta Yaşam Boyu Öğrenme ve Katılım
SAYAP Ritim dersi; öğrenmeye devam etmeyi, yaratıcılığı kullanmayı ve sosyal yaşamın içinde yer almayı destekleyen bir buluşma alanıdır. Katılımcıların birlikte ritim üretirken yaşadığı paylaşım ve öğrenme deneyimi, programın sağlıklı ve aktif yaş alma yaklaşımıyla bütünleşir. Her yeni ritim, yeni bir öğrenme fırsatı; her ortak çalışma ise birlikte üretmenin değerini deneyimleme olanağı sunar.
Bu sayfada belirtilen bilimsel bulgular, yayımlanmış araştırmalara dayanmaktadır; SAYAP katılımcılarında ölçülmüş sağlık sonuçlarını ifade etmez.
Kaynaklar
- The effects of drumming on working memory in older adults. (2018). Araştırmaya erişim
- Shimizu, N., Umemura, T., Matsunaga, M. ve Hirai, T. (2018). Effects of movement music therapy with a percussion instrument on physical and frontal lobe function in older adults with mild cognitive impairment: a randomized controlled trial. Aging & Mental Health, 22(12), 1614–1626. https://doi.org/10.1080/13607863.2017.1379048
- Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi. (2019). What is the evidence on the role of the arts in improving health and well-being? A scoping review. Health Evidence Network Synthesis Report 67. Rapora erişim