Beceri Atölyeleri: Öğreniyor, Üretiyor ve Paylaşıyoruz
SAYAP Beceri Atölyeleri; el becerilerini kullanmayı, yeni teknikler öğrenmeyi ve birlikte üretmeyi bir araya getiren bir öğrenme ve paylaşım ortamıdır. Örgüden takı tasarımına, rölyef ve kabartmadan quilling, bez baskı ve sepet örmeye uzanan çalışmalarımızda farklı malzemelerle tanışıyor, fikirlerimizi somut ürünlere dönüştürüyoruz.
Atölyelerimizde yalnızca ortaya çıkan ürüne değil, üretim sürecine de değer veriyoruz. Bir tekniği denemek, zorlandığımız bir aşamayı yeniden ele almak, çözüm bulmak ve öğrendiklerimizi başkalarıyla paylaşmak bu deneyimin parçalarıdır. Her katılımcının kendi hızında öğrenebildiği ve birikimiyle katkı sunabildiği bir ortam oluşturmayı amaçlıyoruz.
Eğitmenlerimiz
Beceri Atölyesi / Örgü: Nihal CÜMBÜŞ
Beceri Atölyesi / Takı Tasarımı: Zülal SUEL
Beceri Atölyesi / Rölyef ve Kabartma: Yıldız YILDIRIM, Süheyla GÜMÜŞ
Beceri Atölyesi / Quilling: Beyhan ARIKAN
Beceri Atölyesi / Bez Baskı: Tomris OKÇU
Beceri Atölyesi / Sepet Örme: Mine AKÇA
Koordinatör / Kolaylaştırıcı: Nuriye ŞANVER
Yeni Beceriler Öğrenmek ve Sağlıklı Yaş Alma
Yeni bir beceri öğrenmek; yönergeleri anlamayı, uygulama sırasını takip etmeyi, denemeler yapmayı ve gerektiğinde kullanılan yöntemi değiştirmeyi gerektirir. Daha önce tanımadığımız bir malzemeyle çalışmak veya yeni bir desen oluşturmak, alışılmış bilgileri kullanmanın yanında yeni bilgi edinmeye de alan açar.
İleri yaştaki yetişkinlerle yürütülen Synapse araştırmasında, dijital fotoğrafçılık ve kırkyama gibi yeni ve zihinsel olarak zorlayıcı becerileri öğrenmeye dayanan 14 haftalık bir program değerlendirilmiştir. Yeni beceri öğrenen gruplar birlikte ele alındığında, daha az yeni öğrenme gerektiren etkinlik gruplarına göre yaşantısal bellekte daha fazla gelişme görülmüştür. Bununla birlikte, bütün bilişsel alanlarda gelişme saptanmamış; kırkyama grubunun tek başına karşılaştırmasında bellek etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. [1]
Bu bulgular, yeni ve çaba gerektiren öğrenme deneyimlerinin ileri yaşta da değer taşıyabileceğini göstermektedir. Ancak her el işi etkinliğinin aynı etkiyi oluşturduğu veya beceri atölyelerinin demansı önlediği sonucuna varılamaz. SAYAP'ta amacımız, öğrenmeye devam etmeyi günlük yaşamın anlamlı bir parçası hâline getirmektir.
El Becerileri ve Göz-El Koordinasyonu
İlmek oluşturmak, küçük parçaları birleştirmek, kâğıdı kıvırmak, bir deseni yüzeye aktarmak veya sepetin örgü düzenini sürdürmek; el ve parmak hareketlerini görsel bilgilerle birlikte kullanmayı gerektirir. Malzemeyi tutmak, uygun yere yerleştirmek ve uygulanan kuvveti ayarlamak, üretimin farklı aşamalarında ince motor becerilere başvurmayı sağlar.
Bu çalışmalar, elleri amaçlı bir uğraş içinde kullanmak için fırsat sunar. Bununla birlikte, bir etkinlikte el becerilerinin kullanılması; el gücünün, eklem hareketinin veya günlük yaşam bağımsızlığının kesin olarak geliştiği anlamına gelmez. Bu tür sonuçları değerlendirmek için ilgili becerileri doğrudan ölçen araştırmalar gerekir.
Atölye sürecinde malzeme ve araçların kişinin görme, kavrama ve hareket özelliklerine uygun seçilmesini önemsiyoruz. Hedefimiz, üretim sürecine rahatça katılabilmek ve kişinin kendi olanakları içinde yeni deneyimler kazanmasına alan açmaktır.
Dikkat, Planlama ve Problem Çözme
Bir ürünü tasarlamak, yapılacak işi aşamalara ayırmayı gerektirir. Hangi malzemenin kullanılacağına karar vermek, renk ve biçimleri seçmek, işlem sırasını izlemek ve ortaya çıkan sonucu değerlendirmek, üretim boyunca farklı zihinsel süreçleri devreye sokar.
Bir desenin beklenenden farklı görünmesi veya bir parçanın yerine oturmaması, yeni bir çözüm aramak için fırsat olabilir. Katılımcılar, deneme ve düzeltmeler yoluyla yalnızca bir ürün oluşturmaz; kullanılan yöntemin neden işe yaradığını da keşfedebilir. Bu öğrenme sürecini, dikkatini anlamlı bir işe yöneltmenin ve merakını canlı tutmanın bir yolu olarak görüyoruz.
Üretmenin Anlamı ve Kendini İfade Etmek
Bir malzemenin adım adım ürüne dönüşmesini görmek, emeği görünür kılar. Renk, desen ve biçim seçimleri kişisel tercihleri yansıtırken ortaya çıkan çalışma, kişinin kendini ifade etmesinin bir yolu olabilir. Küçük bir aşamayı tamamlamak da öğrenme çabasının somut bir karşılığını sunar.
Dünya Sağlık Örgütünün sanat ve sağlık ilişkisini inceleyen kapsamlı raporu, sanat etkinliklerinin duygusal ifade, sosyal etkileşim ve iyi oluşla ilişkili katkılarını ele almaktadır. Bununla birlikte, raporda farklı sanat türleri ve araştırma yöntemleri birlikte değerlendirildiğinden, bulgular bütün el işi etkinliklerinin aynı sonucu vereceği anlamına gelmez. [2]
SAYAP Beceri Atölyelerinde kusursuz bir ürün ortaya çıkarmaktan çok, katılımcının üretim sürecinde söz sahibi olmasını, öğrenme çabasını fark etmesini ve kendi emeğine değer vermesini önemsiyoruz.
Birlikte Üretmek ve Sosyal Katılım
Atölyeler, ortak bir ilgi etrafında buluşmayı sağlar. Bir tekniği göstermek, bir malzemeyi paylaşmak, bir arkadaşının sorusuna yanıt aramak veya tamamlanan bir çalışmayı birlikte incelemek, karşılıklı iletişim için doğal fırsatlar oluşturur.
Katılımcıların daha önce edindikleri beceriler de bu ortamın değerli bir parçasıdır. Bir kişinin bildiği örgü tekniği, bir başkasının renk önerisi veya farklı bir malzemeye ilişkin deneyimi, ortak öğrenmeye katkıda bulunabilir. Böylece herkesin hem öğrenebildiği hem de birikimini paylaşabildiği bir ortam hedefliyoruz.
Farklı Malzemeler, Yeni Öğrenme Yolları
Örgü çalışmalarında ilmek ve desen düzenleriyle; takı tasarımında renk, biçim ve parçaların bir araya getirilmesiyle çalışıyoruz. Rölyef ve kabartmada yüzey ve derinlik ilişkisini, quillingde kâğıdın kıvrılarak farklı biçimlere dönüşmesini keşfediyoruz.
Bez baskıda desenin kumaş yüzeyine aktarılmasına, sepet örmede ise malzemenin belirli bir örgü düzeni içinde biçim kazanmasına odaklanıyoruz. Her branş, farklı araçları ve işlem basamaklarını tanımak için yeni bir öğrenme alanı sunuyor.
SAYAP'ta Yaşam Boyu Öğrenme
Sağlıklı yaş almayı; öğrenmeye, üretmeye ve sosyal yaşama katılmaya devam edebileceğimiz fırsatlarla birlikte düşünüyoruz. Beceri Atölyelerimizde yeni başlayanların merakına ve deneyimli katılımcılarımızın birikimine aynı ölçüde değer veriyoruz.
Eğitmenlerimizin katkıları ve Nuriye ŞANVER'in koordinatörlüğü ve kolaylaştırıcılığında, birlikte öğrenmenin süreklilik kazandığı bir ortam oluşturmayı amaçlıyoruz. Her ilmek, her desen ve her yeni çalışma; emeğimizi, merakımızı ve paylaşma isteğimizi görünür kılan bir deneyime dönüşüyor.
Bilimsel Kaynaklar
Bu metindeki bilimsel açıklamalar, yeni beceri öğrenme ile sanat ve sağlık ilişkisini inceleyen araştırmalara dayanmaktadır. Kaynaklar doğrudan SAYAP Beceri Atölyelerini veya burada yer alan bütün branşları değerlendirmemektedir. Bulgular, SAYAP katılımcılarında ölçülmüş sonuçları ifade etmez; etkinliğin türü, süresi, öğrenme düzeyi ve katılımcıların özelliklerine göre farklılaşabilir.
- Park, D. C., Lodi-Smith, J., Drew, L., Haber, S., Hebrank, A., Bischof, G. N. ve Aamodt, W. (2014). The impact of sustained engagement on cognitive function in older adults: the Synapse Project. Psychological Science, 25(1), 103–112.
https://doi.org/10.1177/0956797613499592
- Fancourt, D. ve Finn, S. (2019). What is the evidence on the role of the arts in improving health and well-being? A scoping review. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe. Health Evidence Network Synthesis Report 67.
Dünya Sağlık Örgütü raporuna erişim