SAYAP Sosyal Sorumluluk
SAYAP (Sağlıklı Aktif Yaşlılık Programı) her dönem bir sosyal sorumluluk projesi uygular. Bu sayfada projelerimizden örnekler ve gönüllülüğün sağlıklı aktif yaşlanmaya katkısı yer almaktadır.
Toplum Yararına Gönüllülük ve Sağlıklı Aktif Yaşlanma
Dünya Sağlık Örgütü aktif yaşlanmayı, yaşlandıkça yaşam kalitesini artırmak için sağlık, katılım ve güvenlik fırsatlarının en üst düzeye çıkarılması süreci olarak tanımlar; toplumsal yaşama katılım bu çerçevenin temel dayanaklarından biridir (WHO, 2002). Başarılı yaşlanma modeli de hastalık ve yeti kaybından uzak durmanın yanında yüksek bilişsel ve fiziksel işlevselliği ve yaşamla etkin bağı korumayı gerekli görür (Rowe ve Kahn, 1997). Toplum yararına gönüllülük, bu etkin bağı kurmanın en somut yollarından biridir.
Anderson ve arkadaşlarının (2014) 73 çalışmayı değerlendiren derlemesine göre, yaşlı bireylerde gönüllülük daha az depresif belirti, daha iyi öz bildirimli sağlık, daha az işlevsel kısıtlılık ve daha düşük ölüm riskiyle ilişkilidir. Yazarlar bu yararı, gönüllülüğün sosyal, fiziksel ve bilişsel etkinliği birlikte artırmasıyla açıklar. Yararın orta düzeyde gönüllülükte belirginleştiği, kronik sağlık sorunu olanların ise daha çok kazanç sağlayabileceği de bildirilmiştir.
Ölüm riski verileri tutarlıdır. Okun ve arkadaşlarının (2013) meta-analizinde, 55 yaş üstü gönüllülerde ölüm riski ham analizde yüzde 47, diğer değişkenler kontrol edildiğinde yüzde 24 daha düşük bulunmuştur. Jenkinson ve arkadaşları (2013) beş kohort çalışmanın birleşiminde gönüllülerin ölüm riskini 0,78 risk oranıyla daha düşük saptamış; gönüllülüğün depresyon, yaşam doyumu ve iyi oluş üzerinde olumlu etkisini, fiziksel sağlıkta ise belirgin bir etkisini görmemiştir.
Gönüllülük süresi de önemlidir. Morrow-Howell ve arkadaşlarının (2003) çalışmasında gönüllü olan yaşlılar iyi oluş ölçümlerinde daha yüksek puan almış; çalışmanın yayın duyurusuna göre yarar yılda yaklaşık 100 saatte (haftada yaklaşık 2 saat) en üst düzeye ulaşmıştır.
Beyin sağlığına ilişkin verilerden biri, çocuklarla çalışan yaşlıları izleyen Baltimore Experience Corps çalışmasından gelir. Carlson ve arkadaşları (2015) 111 yetişkini rastgele gruplara ayırdı. İki yıl sonunda kontrol grubunda yaşa bağlı beyin hacmi kaybı görülürken, programa katılan erkeklerde hacim yüzde 0,7 ile 1,6 arasında arttı. Yazarlar, programın hangi bileşeninin bu etkiyi yarattığını henüz bilmediklerini belirtir.
Bu bulguların sınırları vardır. Jenkinson ve arkadaşları (2013) nedensel mekanizmaların belirsiz olduğunu ve sağlam tasarımlı araştırmaların az olduğunu vurgular; sağlıklı kişilerin gönüllü olmaya daha yatkın olması da sonuçları etkileyebilir. Bulgular, anlamlı bir toplumsal rol üstlenmenin sağlıklı yaşlanmayı destekleyebileceğine işaret etmektedir.
SAYAP'ın sosyal sorumluluk projelerinde katılımcılar çocuklarla bir araya gelir, hazırlık ve organizasyon yapar, el emeğiyle üretir ve topluluğa kaynak aktarır. Böylece ileri yaştaki bireyler hizmet üretimine aktif olarak katılır. Bu çalışmalar, araştırmaların işaret ettiği sosyal, fiziksel ve bilişsel etkinliği bir arada barındırır.
Not: Bu bölümdeki bilimsel bulgular dış araştırmalara dayanmaktadır; SAYAP katılımcıları üzerinde ölçülmüş sonuçlar değildir. Anılan çalışmalardaki gönüllülük programları SAYAP'ın projelerinden farklı olabilir.
Sosyal Sorumluluk Projelerimizden Örnekler
SAYAP her dönem bir sosyal sorumluluk projesi yürütür. Aşağıda bugüne kadar gerçekleştirdiğimiz çalışmalardan örnekler yer alıyor.
Sevgi Evleri'ndeki Çocuklara Yeni Yıl Hediyeleri
Tarih: Aralık 2023
SAYAP üyeleri yeni yıl öncesi sosyal sorumluluk projesi kapsamında hediyeler hazırladı. Üyelerden bazıları kazak ve şapka gibi giysileri kendi elleriyle ördü, bazıları farklı hediyeler satın aldı. Hediyeler, Sosyal Hizmetler Müdürlüğü'ne bağlı Sevgi Evleri'nde kalan çocuklar için Fethiye Sosyal Hizmet Merkezi Müdürü Bülent Dağ'a teslim edildi. Beceri Dersi Koordinatörü Dilek Aykut Koyuncu, projenin dönem başından beri planlandığını ve amacın çocukların yeni yıla iyi girmesi olduğunu belirtti.
Kaynak: Sabah – SAYAP'tan anlamlı yeni yıl hediyeleri
Köy Okulu Kütüphanesinin Renklendirilmesi
Tarih: İlkbahar 2024
İlkbahar dönemi projemizde köy okullarının kütüphanelerine destek verdik. KAHEV derneğinin sponsorluğunda, Eldirek Okulu'nun kütüphanesi için bir resim çalışması yapıldı. Fethiye İlçe Milli Eğitim Müdürü Faruk Kaya, 5 Nisan 2024'te çalışmayı yerinde inceledi.
Kaynak: Fethiye Fatih Anadolu Lisesi duyurusu
Gelenekten Geleceğe: Çocuklarla Turşu ve Zeytin Atölyesi
Tarih: Ekim 2024
Fethiye Gençlik Merkezi'nde 60 yaş üstü SAYAP öğrencileri, ilkokul 3. sınıftan 20 öğrenciyle doğal yöntemlerle zeytin ve turşu kurdu. Proje sorumlusu Dilek Aykut, probiyotik ve prebiyotik gıdaların sağlığa katkısını anlattı. Kavanozlanan ürünler emekleri için çocuklara armağan edildi, ardından birlikte oyunlar oynandı.
Kaynak: Gündem Fethiye – Kuşaklar birlikte zeytin ve turşu kurdu
10 Parmağımda 10 Marifet: Gençlik Merkezinin Duvarını Birlikte Boyadık
Tarih: Kasım 2024
SAYAP çerçevesinde yürütülen proje, Fethiye Gençlik Merkezi ve Kadın Hekimler Eğitime Destek Vakfı iş birliğiyle hayata geçirildi. Gençlik merkezinin bahçe duvarı, merkeze üye çocukların ve 60 yaş üstü bireylerin yaptığı resimlerle renklendirildi. Gençlik Merkezi Müdürü Fatma Yağlı, iki kuşağın birlikte çalışmasının duvarlara renk kattığını vurguladı.
Kaynaklar: Gerçek Fethiye · Afyon Yerel Basın
El Emeğimiz Sokak Hayvanlarına Umut Oldu: DODO’ya Destek
Tarih: 2025 Yaşlılara Saygı Haftası
2025 yılı Yaşlılara Saygı Haftası etkinlikleri kapsamında açılan SAYAP standında, üyelerimizin el emekleriyle ürettikleri el işleri, sanat ürünleri ve özenle hazırladıkları ikramlıklar, sokak hayvanlarının yaşam koşullarını iyileştirmeye yönelik önemli çalışmalar yürüten DODO Doğa Dostu Derneği yararına satışa sunuldu. Üyelerimiz, üretimden standın hazırlanmasına ve satışların yürütülmesine kadar sürecin her aşamasında gönüllü olarak görev aldı. Etkinlikten elde edilen gelir, derneğin çalışmalarına katkı sağlamak amacıyla DODO Doğa Dostu Derneğine bağışlandı. El emeğinin dayanışmaya dönüştüğü bu çalışma ile hem sokak hayvanlarına yönelik duyarlılığın artmasına katkıda bulunduk hem de ileri yaştaki bireylerin bilgi, beceri ve gönüllü emekleriyle toplumsal yaşama sundukları katkıyı görünür kıldık. SAYAP olarak birlikte üretmenin ve paylaşmanın değerini, yaşamı paylaştığımız hayvanlara uzanan bir iyilik hareketine dönüştürdük.
DMD Kas Hastası Yusuf Eymen İçin Destek
Tarih: 8 Mart 2026
Dünya Kadınlar Günü etkinlikleri kapsamında Beşkaza Meydanı'nda stant açtık ve dans gösterisi sunduk. SAYAP'ın kadın üyelerinin el emeğiyle ürettiği ürünlerin satışından elde edilen 25.000 TL, 11 yaşındaki DMD hastası Yusuf Eymen'in ailesine bağışlandı. Standı dönem koordinatörü Bahriye Varol, öğrenci temsilcisi Emel Türkel ve SAYAP üyeleri gün boyu yürüttü.
.jpg)
Kaynaklar: Gerçek Fethiye · Fethiye Haber · Son Dakika 48
Eğitime Destek: FETAV ve ÇYDD Burs Bağışları
Destek süresi: 1 yıl
FETAV ve ÇYDD aracılığıyla lise ve ilköğretim öğrencilerinin eğitimine destek olmak için 1 yıl süreli burs bağışı yaptık. Böylece SAYAP'ın sosyal sorumluluk çalışmaları, çocukların ve gençlerin eğitimine uzanan kalıcı bir destekle sürmektedir.
Kaynak: Burs bağışına ilişkin paylaşım
8 Mart Dünya Kadınlar Günü Etkinliklerine SAYAP Desteği
SAYAP, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kapsamında Beşkaza Meydanı ve Erasta AVM’de düzenlenen etkinliklere Line Dans Grubunun gösterileriyle katılarak destek verdi. Katılımcılarımız dansın birleştirici gücüyle kadınların toplumsal yaşamdaki görünürlüğüne, dayanışmaya ve birlikte üretmenin değerine dikkat çekti.
Toplumla buluştuğumuz bu etkinliklerde her yaşta aktif katılımın ve gönüllülüğün önemini paylaşırken Dünya Kadınlar Günü’nün dayanışma ruhuna ortak olduk. Gösterilerimizi izlemek için aşağıdaki görsellere veya birinci video ve ikinci video bağlantılarına tıklayabilirsiniz.
Yaşam İçin Yarış: Kanserle Mücadelede SAYAP Dayanışması
SAYAP, Fethiye Turizm Tanıtım Eğitim Kültür ve Çevre Vakfı (FETAV) öncülüğünde düzenlenen Yaşam İçin Yarış organizasyonuna, katılımcılarının stantlarda gönüllü görev alması ve etkinlik günü Line Dans Grubunun gösterisiyle destek verdi. Kanser konusunda toplumsal farkındalık oluşturmayı ve kanser hastalarına destek sağlamayı amaçlayan organizasyon, koşu ve yürüyüş aracılığıyla farklı yaş gruplarını dayanışma için bir araya getiriyor. Kayıt ücretleri, tişört ve bileklik satışları ile bağışlardan elde edilen gelirler; Fethiye Devlet Hastanesinin özellikle onkoloji ve kemoterapi birimlerinin ihtiyaçlarının karşılanmasına ve maddi güçlük yaşayan kanser hastalarının ulaşım ve medikal giderlerine destek sağlanmasına katkıda bulunuyor. SAYAP katılımcıları, organizasyonun hazırlık ve etkinlik süreçlerinde sorumluluk üstlenerek gönüllülük, toplumsal katılım ve dayanışmanın anlamlı bir örneğini sergiledi.
Kaynaklar: FETAV – Yaşam İçin Yarış · Etkinliğin amacı ve gelirlerin kullanımına ilişkin açıklama
Kaynakça
- Anderson, N. D., Damianakis, T., Kröger, E., Wagner, L. M., Dawson, D. R., Binns, M. A., Bernstein, S., Caspi, E., & Cook, S. L. (2014). The benefits associated with volunteering among seniors: A critical review and recommendations for future research. Psychological Bulletin, 140(6), 1505–1533.
- Carlson, M. C., Kuo, J. H., Chuang, Y.-F., Varma, V. R., Harris, G., Albert, M. S., … Fried, L. P. (2015). Impact of the Baltimore Experience Corps Trial on cortical and hippocampal volumes. Alzheimer's & Dementia, 11(11), 1340–1348.
- Jenkinson, C. E., Dickens, A. P., Jones, K., Thompson-Coon, J., Taylor, R. S., Rogers, M., Bambra, C. L., Lang, I., & Richards, S. H. (2013). Is volunteering a public health intervention? A systematic review and meta-analysis of the health and survival of volunteers. BMC Public Health, 13, 773. https://doi.org/10.1186/1471-2458-13-773
- Morrow-Howell, N., Hinterlong, J., Rozario, P. A., & Tang, F. (2003). Effects of volunteering on the well-being of older adults. Journals of Gerontology Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 58(3), S137–S145.
- Okun, M. A., Yeung, E. W., & Brown, S. (2013). Volunteering by older adults and risk of mortality: A meta-analysis. Psychology and Aging, 28(2), 564–577.
- Rowe, J. W., & Kahn, R. L. (1997). Successful aging. The Gerontologist, 37(4), 433–440.
- World Health Organization. (2002). Active ageing: A policy framework (WHO/NMH/NPH/02.8). WHO Ageing and Life Course Programme.
Proje Haberleri ve Duyurular